Bart Geels

Als je alles kunt krijgen wat je wil, weet je niet meer wat je nodig hebt. Dat is een trend die ik zie in mijn persoonlijke leven, maar ik denk dat die doorspeelt in de samenleving. Ik zie onze richtingloosheid aan verschillende dingen.

Stemgedrag, denk aan het populisme wat steeds groter wordt. Producten die ontwikkeld worden, denk aan platforms als Tiktok en Temu. Maar ook onze eigen interesse in een dieper bestaan, de toenemende secularisatie zorgt voor een oppervlakkigheid die we niet eerder zo kende. Allemaal symptomen van een gebrek aan visie, diepgang en daarmee échte vooruitgang.

De oorzaak, een groot deel van Nederland heeft het te goed. We hebben alles binnen handbereik. We worden allemaal gebruikt om achter iets goedkoops aan te jagen, in plaats van iets wat echt duurzaam is. En dit is geen toeval, het is by design. Van politieke campagnes, tot shortform content, tot de nieuwste trends, tot snoep, tot porno, tot fastfood. Je wordt voorzien in de meeste behoeftes binnen een uurtje. Dat is slecht. Waar moet je nog voor werken, of naartoe werken? Of waar moeten we nog naartoe werken? Ja goeie vraag, los dat maar eens op zonder idealen. Combineer dat met een toenemend individualisme en je krijgt een giftige cocktail.

De eerste de beste die een probleem wat je hebt, weet op te lossen met de simpele meest niet constructieve oplossing, wordt gevolgd. Of, een ander type, de technocraat. We gaan problemen (veelal veroorzaakt door technologie) oplossen door technologie. Simpele oplossingen op complexe problemen. Weer die instant gratification, zoals we overal in ons leven tegenkomen. Maar ik geloof niet dat die simpele oplossing bestaat.

Met de kennis die we hebben, zouden we beter moeten weten. Complexe problemen, behoeven complexe oplossingen. En wellicht is dit ook wel leuk? Want waar krijg je nou een beter gevoel van dan van het oplossen van een complex probleem of ergens anders hard aan werken? Dat is er bijna niet. Laat staan als je er een ander ook nog mee helpt. Laten we daar dan naar streven. Nuance, complexiteit en met onze borst vooruit. Zien dat de wereld complex is. Niet alleen voor jou, maar ook voor de ander.

Maar hoe ziet die complexiteit en nuance er dan uit waar we naar opzoek moeten? Dat is het makkelijkst te laten zien aan de hand van het volgende voorbeeld:

Voorbeeld is het beste als het toegankelijk is voor iedereen. Niet zoiets ingewikkelds als klimaat, ik denk niet dat dat mega aanslaat. Beter om het iets te doen waar mensen het idee bij hebben dat ze er invloed op hebben.

CONCREET VOORBEELD VAN DE COMPLEXITEIT. WAAR GAAT HET AL GOED EN HOE KUNNEN WE DAAR UIT LEREN?

Waar ligt de start? Dat is gelijk een complexe uitdaging, maar niet minder vervullend. We moeten weer weten wat we belangrijk vinden en daar een bepaalde diepgang in vinden. Wat vinden we echt belangrijk? Waarom doen we wat we doen? En vanzelf kun je dan tot de vraag komen, waar wil ik heen als persoon? En waar wil ik dat Nederland heen gaat? Dat is niet een vraag die per se draait om religie, maar in de eerste plaats over jouw plek op deze aarde. Denk daar eens over na.

Dan als slotwoord. Dit is tegelijkertijd een column aan mezelf. Ik struggle hiermee, ik durf te zeggen dat ik zwicht voor de domste verleidingen, hoewel ik beter weet en beter kan. Ik maak mezelf ook gek met instant gratification en laat mezelf ook leiden door impulsen en makkelijke oplossingen. Dus laten we streven naar vervullende complexiteit. Zoals Stephan Bodzin het mooi samenvat: It’s what I try to focus on in life; a good clear view on it’s complex simplicity and shining beauty.